Moderator: mgl_300
Бичлэгийн тоо 42,366

Рахитын гол шинж нь

Уншсан 11771 vote 0 2011.03.20 17:17:20
Ерөнхий
Ой хүртэлх настай гурван хүүхэд тутмын нэгийг тодорхой хэмжээгээр зовоогоод авдаг хамгийн түгээмэл эмгэгүүдийн нэг нь рахит юм. Иймд хүүхдээ рахит нэртэй энэ өвнөөс хэрхэн сэргийлэх талаар эцэг, эхчүүд зайлшгүй анхаарах хэрэгтэй.

Рахит нь хүүхдийн биед Д витамин дутагдаснаас бол ж, эрдэс бодисын солилцоо алдагдаг өвчин. Энэ өвчин гол төлөв 2 сартайгаас 1 ой хүртэлх хүүхдүүдэд тохиолддог. Рахит гэдэг нь грекээр нуруу, нугас гэсэн утгатай рахис гэсэн үгнээс гаралтай бөгөөд энэ өвчнийг анх нээж, тодорхойлсон Глиссон гэгч англи эмчийн өгсөн нэр юм. Тухайн үедээ рахитын гол шинж нь “рахитын буюу сульдааны бөгтөр нуруу” гэж үздэг байсан тул ийм нэр өгчээ.

Рахит нь гол төлөв дутуу тээлттэй, өчвин ороомтгой, хөхөөр хооллодогүй хүүхдүүдэд тохиолддог, тэр тусмаа өвлийн цагт амархан үүсдэг өвчин юм.

Шалтгаан

Хүүхэд Д витаминыг хоолоороо хангалтгүй авах, эсвэл энэ амин дэмийн арьсан үүсэх жам ёсны явц алдагдсанаас үүсдэг. Д витамин нь ургамын тос, самар, сүү, сүүн бүтээгдэхүүн, загасны тос, цөцгийн тос, өндөгний шар гэх мэтийн ургамлын болон амьтны гаралтай бүтээгдэхүүнээс хүний биед ордог. Мөн наранд шарах үед буюу нарны хэт яагаан туяаны үйлчиллээр арьсанд ялгардаг.

Д амин дэмийн эргокальциферол (витамин D2) и холекальциферол (витамин D3) гэсэн хоёр хэлбэр хүний биед хамгийн чухал гэж үздэг. Энэ хоёр хэлбэрийн Д амин дэм нь биенд орсны дараа элэг, бөөрнд биологийн хувиралд орсны дараа үүсдэг бодисууд нь гэдэс, яс, бөөрөнд нөөлөлөн хүний кальци фосфорын солилцоог зохих түвшинд тогтоон барих нөлөө үзүүлдэг ажээ. Д амин дэм нь кальци ба фосфорыг гэдсэнд шимэгдэж, бөөрөнд эргэн шимэгдэж хуримтлагдаад дараа нь ясанд хуримтлагдан үйл явцад нөлөөлдөг.

Гурав хүртэлх ойтой хүүхдийн кальци болон фосфорын хэрэгжээ нь арай ахимаг насны хүүхдүүд, насанд хүрэгчдээс хэд дахин өндөр байдаг. Хөхүүл хүүхдийн бие маш хурдацтай өсч байгаа болохоор хангалттай хэмжээний эрдэс бодис шаардах нь ойлгомжтой. Ийм үед хоол хүндсэнд хангалттай байхгүй, эсвэл гэдэсний шимэгдэх үйл явц алдагдахтай холбоотойгоор цусан дахь, кальци, фосфорын түвшин багасвал эдгээр эрдэс бодисыг ясанд дутагдаж эхэлдэг. Ийм ч болохоор сүүлийн үед анагаах ухаанд рахит нь Д амин дэмийн дутагдал гэхээсээ илүүтэйгээр фосфор болон кальцийн нэгдлүүд бие махбодид дутагдаснаас үүсдэг гэж үзэх болсон.

Шинж тэмдэг

Рахитын анхны шинж тэмдэгүүд нь 2-3 сартайгаас нь, дутуу тээлттэй хүүхдүүдэд бүр ч эртнээс илэрдэг. Хамгийн эхний шинж тэмдэг буюу рахитын эхний үед хүүхдийн нойр алдагдах /нойр нь тайван бус болох, унтаж байхдаа цочих/, уцаарламтгай болох, уйламтгай болох, өчүүхэн төдий дуу авиа гарахад давхийн цочих явдал юм.

Хүүхэд хөлрөмтгий болно, ялангуяа унтаж, эсвэл хооллох үед. Нүүр, хуйхаар хамгийн их хөлөрнө. Бодисын солилцоонд өөрчлөлт гарсны улмаас хөлс нь “исэглэн” болж, улмаар арьсыг цочроох тул хүүхэд толгойгоо дэрэнд үрж, дагзных нь үс халцардаг. Шээс нь мөн л исэглэн үнэртэй болж арьсыг нь цочрооно.

Эмч үзэх үед их зулайн зах болон заадас орчмын гавлын яс бага зэрэг зөөлөрсөн байдаг. Хэрэв энэ шатанд нь эмчилгээ эхлээгүй, рахитыг үүсэхэд нөлөөлдөг шалтгаануудыг арилгаагүй бол эмнэлзүйн шинж тэмдэгийн илрэл хүчтэй болж, хүүхдийн ясанд мэдэгдэхүйц өөрчлөлт гарна.

Явц

Өвчний хамгийн хүнд үе нь гол төлөв эхний зургаан сарын сүүл үеэр ирдэг. Энэ үед их зулайн хүрээ яснаас гадна гавлын яс зөөлөрч дагз нь зузааран толгойнх нь харьцаа алдагдана. Кальцийн дутагдалтай ясны эд хэд хурдатай өссөний үр дүнд хүүхдийн дух, зулайн товгор овойдог. Үүнээс гадна хавирганууд дээр “рахитын эрх” хэлбэртэй, бугуйнд “рахитын бугуйвч” гэгддэг овгорууд үүснэ.

Хоёр дахь зургаан сараас хүүхдийн ясанд ирэх ачаалал нэмэгдэж эхлэхэд нуруу тахийж “рахитын бөгтөр”, цээж урагш түвийж, эсвэл хонхойн орох, аарцагны яс өөрчлөгдөнө. Хөл орохын даган рахиттай хүүхдийн хөл нь майжиг, эсвэл сайран болж, тавхай хавтгайрал үүснэ. Эдгээр өөрчлөлтүүд рентген зураг дээр илүү сайн харагддаг ч гаж, сөрөг нөлөө ихтэй болохоор зөвхөн нялх хүүхдийг зөвхөн онцгой үед л рентгенд судалгаанд оруулдаг.

Ясанд мэдэгдэхүйц өөрчлөлт гарахаас гадна булчингийн тонус суларна. Булчин суларснаас бол гэдэс урагш төвийж, үе мөч нь хэд хөдөлгөөнтэй болно. Мөн өөрөө бие даан эргэх, суух, мөлхөх, зогсох, явах чадвар нь хожуу хөгжнө.

Ингээд ч зогсохгүй шүд нь хожуу ургаж, уушиг, зүрх, ходоод гэдэсний замын /өтгөн нь хатамтгай болно/ ажиллагаа нь алдагдана. Дархлаа нь суларснаар амьсгалын замын өвчин тусах нь ихэснэ.

Гэвч удалгүй өвчний шинж тэмдэгийн илрэл нь суларч хүүхэд эдгэрэх шатандаа орно. Энэ үед хүүхдийн биеийн байдал сайжирч, мэдрэлийн систем, дотоод эрхтэнүүдийн өөрчлөлт нь арилна. Хүүхэд суух, явах, зогсохдоо илүү эвсэлтэй болох ч булчингийн сулрал, ясны өөрчлөлт цаашид нэлээд удаан хугацааны туршид хадгалагдаж, зарим насанд туршид нь арилахгүй.

Цусан дахв кальц болон фосфорын хэмжээ хэвийн болох өвчнийг идэвхгүй хэлбэртээ шилжсэнийг харуулдаг. Энэ үед том толгой, цээжний ясны өөрчлөлт, хавчиг аарцаг, хавтгай тавхай, буруу хазалт зэрэг ястай холбоотой өөрчлөлт нь арилаагүй байдаг.

Анхаарууштай зүйл

Ихэрүүд, төрөхдөө биеийн жин нь их байсан мөн дутуу тээлт нь /жирэмсний сүүлийн долоо хоногуудад кальци болон фосфорын нөөцийг бий болгодог/ рахит үүсэх магадлалыг нэмэгдүүлж болзошгүй.

Хоолноосоо хангалттай эрдэс бодис авахагүй байх /хэт эрт зохимжгүй хоолонд оруулах/, хэт хожуу нэмэлт хоолонд оруулах, нэмэлт хоолоор хүүхдийн будаа зэрэг нүүр усаар баялаг хоол сонгох, махан хоолыг огт өгөхгүй байх, ходоод гэдэсний замын эрхтэний өвчнөөс үүдэн кальци, фосфорын шимэгдэлт алдагдах зэрэг нь рахит үүсэхэд нөлөөлж болзошгүй.

Үүнээс гадна Д витамины солилцооны төрөлхийн онцлог, Д витамин болон кальци, фосфорын солилцоонд өөрчлөлт оруулж болзошгүй гэдэсний, эсвэл элэг, бөөрний үйл ажиллагааны төрөлхийн алагдалт, хэт бор арьс /ийм арьстай хүүхдүүдийн арьсанд дахь Д витамины ялгарал нь бага байдаг/ зэрэг хувийн онцлогууд рахит үүсэхэд нөлөөж магадгүй юм.

Оношилгоо

Хөнгөн хэлбэрийн рахитын үед удам зүй болон эмнэл зүйн бүх асуулгыг цуглуулан, эмчийн үзэлийг өгөгдлүүдтэй танилцан Сулковичйн аргаар шээсний шинжилгээ авдаг.

Сулковичийн шинжилгээ нь шээсэн дэх кальцийн түвшинг тогтоодог. Шинжилгээ өгөхөөс 2-3 хоногийн өмнөөс тараг, сүү зэрэг кальциар баялаг бүтээгдэхүүнийг өгөхөө зогсооно. Шээсийн зөвхөн өглөөд, өлөн элгэн дээр авна. Эрүүл хүүхдүүдийн кальцийн агуулга 2+. Рахит үед үзүүлэлт нь хасах гарна. Энэ шинжилгээг мөн рахитын эмчилгээг хянах зорилгоро хийнэ. Заалтыг 3-4-өөс давах үед Д витамины эмчилгээний тунг урьдчилан сэргийлэх түвшинд хүртэл багасгана.

Хүн хэлбэрийн рахит, эсвэл эмчилгээ үр дүнгээ өгөхгүй үед цусны плазм дахь кальци, фосфорын түвшинг тогтоох, идэвхтэй шүлтлэг фостфатазыг тодорхойлох, хоногт шээсээр гадагшилж байгаа кальци болон фосфорын хэмээг тодорхойлох, шууны гуурсан ясыг рентген болон эхогоо харах, плазма дахь Д амин дэмийн задралын бодисуудын хэмжээг тодорхойлох зэрэг өргөн хүрээтэй шинжилгээ хийнэ.

Эмчилгээ

Рахитын үед өвчин үүсэхэд хүргэсэн шалтгааныг нь харгалзан цогц эмчилгээ хийнэ. Өвчний эхний шинж тэмдэг илэрсэн үеэс эмчилгээг эхлэн бүрэн эдгэрэх хүртэл нь удаан хугацаанд явуулах ёстой. Эмчилгээг хүүхдийн эмч заана. Рахитын эмчилгээг тусгай ба тусгай бус аргаар хийдэг.

Биеийг ерөнхийд нь дэмжихэд чигэлсэн тусгай бус аргуудын дотор хүүхдийг цэвэр агаарт салхилуулахтай хамтаар зөв зохион байгуулсан хоолны дэглэм, алагдсан бодисын солилцоог хэвийн болгоход чигэлсэн хооллолт, гимнастик, массаж, усанд сэлэлт багтана.

Хүүхэд өдөрт 2-3 цагаас доошгүй хугацаанд эрүүл агаарт байх ёстой. Ингэхдээ хүүхдийн арьс хэт яагаан туяанд манд мэдрэмтгий байдаг гэдгийг анхаарч нарны шууд туяа тусахааргүй модны сүүдэр зэрэг газраар явахад хангалттайг мартаж болохгүй.

Ойтой хүүхдийн хувьд эхийн сүү нь хамгийн зохистой гэж үздэг. Хүүхдийн тэжээлээр хооллож байгаа бол найрлагаараа эхийн сүүтэй хамгийн ойр тэжээлийг сонгох хэрэгтэй. Рахиттэй хүүхдүүдийн фосфор калцьйин солилцоо болон Д, А,С , В амин дэмийн солилцоо дутагдалтай байдаг тул шинэ жимс, ногооны агшаамал, жимсний шүүс, мах зэргийг цаг тухайд нь хооллолтонд нь оруулах хэрэгтэй. 4-6 сартайгаас нь эхлэн рахиттай хүүхдийн хоолонд хүнсний ногооны агшаамал оруулж, 7-8 сартайгаас эхлэн өндөгний шарыг нэмэх хэрэгтэй. Харин талх, гурилан идэх юм, өөх тос зэрэг кальцийг шингэлтийг бууруулдаг учир хэтрүүлэн хэрэглэхээс зайлсхийх хэрэгтэй.

Рахитын эмчилгээнд Д амин, кальци болон фосфор агуулсан эм, бэлдмэлүүдийг заавар ашигладаг бөгөөд үүнийг тусгай эмчилгээ гэнэ.

Д амин дэмийг уух жор, тун, хэрэглэх хугацааг зөвхөн хүүхдийн эмч л тухайн рахитын онцлог, бусад дагалдах эмгэг зэргийг харгалзаж үзсэний хойно заана гэдгийг анхаарах хэрэгтэй. Эцэг, эхчүүд дур мэдэн эмчилгээ хийж хэрхэвч болохгүй.

Д амин дэм агуулсан бэлдмэлүүд нь D2 (эргокальциферол), эсвэл D3 (холекальциферол) гэсэн хэлбэрийг нь агуулсан байж болно. Цаашилбал бэлдмэл нь усан, тосон, спиртийн уусмал хэлбэрээр байж болно. Д амин дэмийн агуулгыг олон улсын нэгжээр хэмждэг. Хүүхдэд эмчийн зааврын дагуу Д амин дэмийг өгч эхлэхээс өмнө нэг дусал бэлдмэлд хэдий хэмжээний D амин дэм агуулагдаж байгааг заавал анхаарах хэрэгтэй. Үүнийг эмийн саван дээр заавал заасан байх ёстой. 1 дусал тосон уусмалд 650 о.у.н, усан уусмалд 500 о.у.н., спиртийн уусмалд 4000 о.у.н ойролцоогоор агуулагддаг.

Улмаар хүүхдэд хэт өндөр тунгаар Д амин дэм өгөхгүй байх талаар онцгой анхаараха хэрэгтэй. Д амин дэмийн тун нь хэтэрсэн үед бие сулрах, дотор муухайрах, бөөлжүүлэх, гүйлгэх, биеийн жин буурах, үе мөчөөр хүчтэй хатгуулж өвдөх, шөрмөс татах, судасны цохилт удаашрах зэрэг шинж илэрч болзошгүй. Иймд Д амин дэмийг хэрэглэж эхэлсний дараа хүүхэд хоолонд дургүй болох, дотор нь муухайрах, бөөлжих зэрэг шинж илэрвэл эмчид яаралтай хандах хэрэгтэй.

Заримдаа С, В2амин дэмийн дутагдлаас болоод Д амин дэмийн эмчилгээ тийм ч үр дүнтэй болохгүй байх нь байдаг. Иймд хүүхдэд зориулсан поливтамины бэлдмэлүүдийг эмч бичиж өгдөг.

Хүүхдэд иллэг, эмчилгээний гимнастик хийх нь сайн. 6-аас дээш сартай хүүхдэд давстай, эсвэл шилмүүстэй ваннд оруулдаг. Хөдөлгөөн багатай, сулбагар хүүхдүүдийг давстай ваннд оруулдаг. /2 хоолны халбага далайн давсыг 10 литр усанд найруулна, усны дулаан 35-36 градус./

Рахит нь урьдчилсан сэргийлэх тарилга хийлгэх тавих хориг болдоггүй ч эмчилгээ эхэлснээс хойш 2-3 долоо хоногийн дараа л сэргийлэх тарилга хийлгэдэг. Учир нь энэ хугацаанд хүүхдийн бие нь эмчилгээнд дасан зохицсон байдаг.

Урьдчилан сэргийлэлт

Хүүхдийг төрсөн цагаас нь эхлэн рахитаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг авч байх ёстой. Үүнд:
- Өдөр болгон цэвэр агаарт салхилах, өдрийн зөв дэглэм баримтлах
- Насных нь онцлогт тохирсон зохистой хооллолт. Хөхөөр хооллох, нэмэлт хооллолтонд цаг тухайд нь оруулах. Харшилтай бол эмчийн зааврын дагуу хөхүүл хүүхдэд зориулагдсан амин дэмийн бэлдмэл уух. Эхийн хэрэглэж байгаа амин дэмийн бэлдмэл нь зөвхөн өөрийнх нь хэрэгцээг хангадаг тул хүүхэд Д амин дэмийн урьдчилан сэргийлэх зориулалтаар хэрэглэж байх нь зохистой гэж үздэг. Ямар бэлдмэлийг ямар тунгаар хэрэглэхийг зөвхөн хүүхдийн эмч шийднэ.

Дутуу тээлттэй хүүхдүүдийн хувьд рахитаас урьдчилан сэргийлэх эмчилгээг төрсний дараах 2-3 долоо хоногтойгоос нь эхлээд зуны саруудыг алгасан хоёр ой хүртэл хийдэг. Д амин дэмийн урьдчилан сэргийлэх тунг зөвхөн хүүхдийн эмч тодорхойлно.

 


   
 
 

 
profile
Холбоотой бичлэг :
http://www.mglclub.com/4333655/b53/trackback
List of Articles
Дугаар Гарчиг Нэр Date Уншсанsort
Зарлал За ээжүүдээ хаана хямд сайн төрөж болох эмлэгүүд байна >?? [35] [3] Levi`s 2012-03-16 210482
Зарлал ***АМГАЛАН МАХНЫ ДЭЛГҮҮР*** ТА ХЭРЭГЛЭЭД ҮЗ!!! СЭТГЭЛД ТАНЬ НИЙЦЭХ БОЛНО. ЗУРАГ ОРУУЛСАН file [26] ADVertisement 2011-10-19 238700
Зарлал ♣♣ Мэдэгдэл ♣♣ file [27] ***Энxзaяa*** 2009-03-07 365905
Зарлал ~~~ БҮСГҮЙЧҮҮД ЭЭЖҮҮД ЧAT~~~ file [1] [5] ***Энxзaяa*** 2009-03-03 364582
Зарлал Бүсгүйчүү та бүхний буу халах талбар шүү... [91] [4] admin 2008-06-27 523361
42186 jiremsenii shinj temdeg [3] duugiii 2008-08-20 13163
42185 TAGTURITAN YAJ HIIDEG BILEE? [4] tahmi 2011-01-30 13117
42184 ЭРЧҮҮДИЙГ ОРОН ДОТРОО БООЛ БОЛГОХ ШИЛДЭГ АРГА НЬ АМАН СЕКС [1] 사랑 ХАЙР 2009-05-29 13069
42183 БҮСГҮЙЧҮҮД МИНЬ АНХААРАЛДАА АВ.. [1] **Ц.ЭЛГЭМСҮҮ ** 2010-10-14 13045
42182 ^^Хамгаас хайртай ханьдаа^^-Уралдаанд [36] ๑۩۞۩๑ээнээ๑۩۞۩๑ 2010-01-31 13034
42181 asuuh yum bnaa busguichuudee [1] chaskii 2008-09-11 12982
42180 solongos hool hiij surmaar bnaa [4] pudu 2009-04-03 12960
42179 LEE. brendiin huuhdiin hos huvtsas 10 han mayngad^^ file [4] manuka 2011-10-30 12945
42178 nvvrnii aris sergeeh mask gerin argaar yaj tawih we? [2] mcblog 2011-04-01 12944
42177 huuhdiin hool iyushig hiih mash amarhan shuu eejuudee suraarai!! [2] ind 2011-02-27 12904
42176 aimshigt hereg garchee mgl.chuudaa [2] sarro 2008-10-15 12883
42175 ARISNII LAZERIIIN TALAAR HELJ TUSLAACH [13] [1] MUZIC 2010-01-09 12864
42174 zovlooch [6] duugee 2008-07-11 12838
42173 Аз жаргалтай хүн^^ [9] Маралгоо 2010-02-25 12825
42172 출산후기 bichlee. /udku toroh eejuuded/ [5] miniierdene 2011-09-17 12780
42171 Эмэгтэйчүүд хүчирхийлэлд өртөх нь нэмэгджээ !!! Manaach01 2009-03-08 12780
42170 Ноцтой мэдээ [4] MUZZ 2009-08-10 12726
42169 ehchuud huuhnuudee heleed ogooch [5] dooz 2008-07-24 12715
42168 ♣♣..****..♣♣ daruuhan01 2008-08-18 12639
42167 jiremsleltees hamgaalah [3] zulod 2008-06-29 12600
42166 Та хүнд баярын мэнд хүргэж чаддаг болов уу? deanna 2009-02-07 12486
42165 ..Баярын мэндчилгээ.. [3] 사랑이 뭔지 2009-03-07 12453
42164 huuhed booljood bna yah we? [2] har 2008-06-30 12432
42163 Huuhdiin huisiig todorhoildog hyatad zurhaig oruulaad ogno u? [2] bondooj 2010-03-19 12429
42162 Udur tutamiin huvtsas zarna file muuujguuu 2011-12-13 12422
42161 “Бөгжний Эзэн буюу Хайрын Зарлан [1] anuuka 2011-01-14 12371
42160 mongol undesnii emegtei zagbariin deel uud hymd zarna. [1] vege 2009-09-08 12355
42159 Bvsgvi ta nar [2] Manaach01 2009-03-14 12347
42158 Сайхан харагдах нууцаас [1] 사랑 ХАЙР 2009-04-23 12309
42157 Хөх томруулах хамгийн энгийн арга & Майга хөлтэй хүмүүст. ЗАЯА 2010-07-08 12298
42156 EMEGTEICHUUDIIN EMCH [4] sormuusmaa 2008-06-27 12175
42155 ГОО САЙХНЫ МЭС ЗАСАЛ ХИЙЛГЭСЭН БИШ БҮР Ч!!!!!!!!!!!!! **Ц.ЭЛГЭМСҮҮ ** 2011-01-07 12166
42154 hoolhon maamaanuuddaa vlger unshij ogooro eejvvdee [1] goch 2010-04-12 12119
42153 Жирэмсэн хvн уруулаа будаж болохгvй bluest 2009-01-31 12082
42152 Udahgui eej boloh busguichuudee [9] bondooj 2008-07-17 12067
42151 Хүүхдээ авчрах болон явуулах хүмүүст [10] www.huuhed.bblog.mn 2009-08-11 12059
42150 gulyash yaj hiih ve [3] tiffani 2011-09-26 12024
42149 Оросын 2009 оны мисс тодров [1] Manaach01 2009-03-10 12009
42148 Замын цагдаа нар бүсгүйчүүдээ баярлуулна !! HooPXHiiH BoLjiL BHA. [2] Manaach01 2009-03-08 11994
42147 goo saihnii mes zasliin tuhai???? [3] girls_mgl 2010-09-08 11971
42146 jiremsnii test [10] tomax 2011-01-03 11913
42145 Нүүрний хэлбэрт тохируулан үс засалт хийх [1] 사랑 Õàéð 2009-04-20 11907
42144 huuhdiin ner [5] Tsetseguyanga 2010-07-18 11871
42143 Бүсгүйчүүд Ээжүүд чат____чат ***Enhzaya*** 2008-08-21 11860
» Рахитын гол шинж нь Ээж минь 2011-03-20 11771
배너신청
자생병원

배너신청