Moderator : Ixus
Бичлэгийн тоо 14,799

baharhah MONGOL BANHAR

Уншсан 38786 vote 0 2009.06.20 18:00:12
banhar_nohoi05[1].jpg



Хүн төрлөгтөн 15 000 жилийн тэртээгээс Төв Азийн
Тэгш Өндөрлөгт нохойг /CANIS LUPUR/ /латинаар бичиж үлдээх буюу лат./
гэршүүлсэн гэдэг. Энэ нь MEZOLITHIC /лат./ үе ба хуучин чулуун зэвсгийн
үе PALEOLITHIC /лат./-ээс шинэ чулуун зэвсгийн үе NEOLITHIC /лат./-д
шилжих завсрын уе MIDDLE STONE AGE /лат./ гэдэг. Энэ үед аль хэдийнээ
орчин үеийн хүн HOMO SAPIENS /лат./ бий болж, улмаар эхийн эрхт овог
үүсэж байжээ. Галыг бол аль хэдийн (40 000-15 000 paleolitic era)
гаргах болсноор зэвсгийн төрөл сайжирч, нум сумыг хэрэглэх болсон үе.



Төв
Азийн байгаль, газар зүйн байдал, амьтан ургамлын аймаг орчин үеийн
төрхөө олсон байлаа. Мөн одоогийн Монгол нутагт мал аж ахуйн үүсвэр
тавигджээ.


Монгол угсаатан ард түмэн
нохойг гаршуулж ашиглахдаа голдуу хар, хар бараан зүсний, дөрвөн нүдтэй
гэх хөмсөг цагаан шаргал, цээж өвчүү нь цагаан буюу цагаан шаргал,
улбар шар өнгийн цээж, дөрвөн хөл нь мөн адил цагаан шаргал байхаар,
хүч тэнхээ сайтай, тэсвэртэй, өл даах чадвараар нь сонгодог байв.
Цагаан, саарал, шар, алаг зүсний нохдыг авдаггүйн учир нь тэжээвэр
малаа чоно, үнэг, ирвэс, шилуус гэх араатан амьтадтай эндүүрэлэхгүй
гэсэн бодол.


Монголчууд нохойг
голдуу харуул хамгаалалт, анч, үхэр дагагч, хоньч гэсэн чиглэлээр өсгөн
өржүүлж иржээ. Ан хийхдээ ихэнхдээ гарз үүлдрийн тайга нохойг хурдан
болохлоор нь ашиглана. Анчид нэг нас хүрч байгаа бие гүйцсэн гөлгөн
нохойг бусад дадлагатай ноходын хамт дагуулж, сургана. Учир нь бага
настай нохойн соёо гүйцэд ургаж маш хурц үзүүртэй байдаг. Бодон гахайг
араас нь хөөн гүйцэж борвийг нь тас татан унагаадаг гэдэг. Ёр нь амьтны
арьсыг нь цоо хаздаг.


Нохой голдуу
13-15 жил бую 27-30 насалдаг. Нэг жилд тэдний био ритм хоёр удаа
явагдана. Зарим хав нохой 30-аас илүү наслах ч байдаг. Дэлхий дээр
одоогоор нохойны тоо толгойг 400 сая орчим гэж эрдэмтэд таамагладаг.
Хэдий олон гөлөг төрүүлдэг боловч үхэж үрэгдэх бас их байдагтай
холбоотой.


Сайн үүлдрийн эх нохойг
маш их хүндэтгэнэ. Эзнийнх нь зөвшөөрлөөр гөлгийг нь авахдаа сайн өдөр
цагийг болзож эзэнд нь бэлэг, өглөг барицтай очиж, эх нохойнд нь хүртэл
идэш бэлэг, нууц хоол өгнө.


Хэрвээ
эм нохой өөрөө гэр хотонд ирвэл буян авчирч байх нь, эр нохой ирвэл олз
орж байх нь. гэж билэгшээн сайн асарч тэжээж, буян хурааж байна гэж
үздэг. ЖИНГЭР, ГИЧИЙ гэх үгсийг олон дахин давтах, муу ярианд холбох,
хараал болгон хэлхийг ихэд цээрлэдэг. Нохойгоо илж таалж эрхлүүлдэггүй
боловч яг эзэн хүн нь өвчүү цээжийг нь маажиж өгдөг. Энэ нь нохой эзнээ
мартахгүй болдог гэдэг хуучний домогтой. Нохойны аль ч мөч нь цээжиндээ
хүрдэггүй...


Эрдэмтэн мэргэд,
судлаачдын туурвисан орчин үеийн шинжлэх ухааны мэргэжлийн номнууд дээр
МОНГОЛ НОХОЙ гэсэн төрөл байдаггүй ч ерөнхийд нь TIBET MASTIFF /лат./
гэдэг төрөлд хамааруулдаг. Зарим улсууд БАНХАР нохойг Монгол нохой
биш, мөргөлчид Цайдамын талыг гатлаад Цастын оронд очоод буцахдаа
тэндээс сарлагыг авч ирдэг байсан. Замдаа сарлагаа алдчихгүйн тулд мөн
араатан амьтнаас хамгаалуулахын тулд энэхүү нохойгоор мануулж, Төвдөөс
хамтад нь авч ирдэг байсан гэлцэнэ. Энэ бол ташаа ойлголт!
Эртнээс
нааш энэ төрлийн нохойг Монголд БАНХАР, Хятадад ZANG' Ao /лат./,
Непалд BHOTE KUKUR /лат./ Төвдэд DO-KHYI /лат./ гэж нэрлэсээр ирсэн.
Дундад зуун эхлэх үед Энэтхэг Арабын орнууд TIGER HEAD /лат./ гэж
нэрлэж байж. Үүнтэй төстэй төрлийн нохой бол SAINT BERNARD нохой.
Түүнийг анх Гэгээн ламтан Бернард Альпын цаст өндөрлөгт хөтөч болгох
зорилгоор зохиомлоор гаргаж авсан гэдэг. Энэ нохойн эх сурвалж нь нэг
талаас TIBET MASTIFF нөгөө талаас SWISS ALP уулын нохой гэдэг. Энэ
нохойг бид нар "BEETHOVEN" гэдэг киноноос мэднэ.


БАНХАР нохойн дундаж өндөр 75-85 см, амьдын жин дундажаар 70-90кг. Зарим үед өндөр нь нэг метр, жин нь 110 кг хүрч байж.


Сайн
нохой үхлээ эзэндээ харуулдаггүй. Цаг нь болохлээр өөрөө яваад хаа
нэгэн далд газар ойчоод өгдөг. Эзэн нь мэдэж л байдаг боловч саад
хийдэггүй. Сүүлд Эзэн нь олж аваад сүүлийг нь тайрч аван дэрлүүлээд
ингэр газар хөдөөлүүлэн, хойд насандаа хүн болж төрхийг ерөөж оршуулгын
ёслол үйлддэг.


Дашрамд өгүүлхэд
эдгээр зурагнуудыг, хамт ажилладаг Америкчүүдэд үзүүлхэд ".. хар арслан
гэж байдаг юм уу? ..." гэж нэг нь бүүр дуу алдаж билээ. Харин Монголын
талаар овоо мэдлэгтэй нэг нь "... монголын байгаль цаг агаар амьтныг
ингэж өөрчлөх гэж дээ..." гэж толгой сэгсэрч байв.


 

 






 

 



 

 


 


 


 





 

 


profile HEN CH OILGOHOORGUI GAJ
                                           SETGE!
HUN BUHEN OILGOHOOR ZUW 
                                       GUITSETGE!

profile

sarmisxan...

2009.06.21 11:29:02
*.158.68.139

halit  uuriiguu  peklamddag  bnasht.............kk

anuya

2009.06.21 15:47:21
*.142.80.208

kkk......goyo goyo...........emoticon
List of Articles
Дугаар Гарчиг Нэр Date Уншсанsort
Зарлал СМАРТ УТАСНААС ГАДААД ДОТООД ГҮЙЛГЭЭГЭЭ ХИЙЦГЭЭЕ!! ХАНА БАНКНЫ АППЛИКЕЙШН МОНГОЛ ХЭЛЭЭР! [1] admin 2014-03-24 59702
Зарлал ТА СЭТГЭЛ ДҮҮРЭН ИНЭЭМСЭГЛЭЖ ЧАДДАГ УУ? HAPPINESS ШҮДНИЙ ЭМНЭЛЭГ file [9] ADVertisement 2012-05-02 182743
14797 hi zaluusaa [1] chimde 2008-07-05 253698
14796 CHAT---------------------MONGOL--------------------------CHAT [2] [6] Itgelxvv 2009-05-14 173468
14795 C1, UBS, UBS2, TV5, TV9 Mongoliin tv suvguud shuud tsatsagdaj bn. [1] [9] oyu601 2010-02-15 79496
14794 sodon taniltsah zar [1] [12] McNaDReY 2010-11-18 76415
14793 tanil [9] gagaru 2009-01-26 64715
14792 ~★ МОНГОЛ Залуус Chat★~ [1] *MGL_boy* 2010-01-18 54398
14791 ЧАT๑۩۞۩๑ ИНЭЭМСЭГЛЭЛ๑۩۞۩๑ЧАT ๑۩۞۩๑ээнээ๑۩۞۩๑ 2010-02-22 52091
14790 shuurhai zar [3] hugiin_hudalch 2011-02-20 51093
14789 "ХАНХУ" ХУУЛЬ ЗҮЙ ӨМГӨӨЛӨГЧИЙН ТОВЧОО file ADVertisement 2013-06-26 48473
14788 ~ЧАТ______*ღღМөнхийнღХайрღღ*_______ЧАT~ chups 2009-05-10 43824
14787 .....ЧАТ...............'''ТАНИЛЦЪЯ'''...............ЧАТ..... Топмн 2011-10-31 42046
14786 MONCHAT******************************MONCHAT [2] [8] saakaaa 2010-05-23 42032
14785 ...........Танилцъя........Чаат........Залуусдаа шинэ оны мэнд.! Mn.Music 2009-12-13 41980
14784 Чат☆ღ★๖ۣۜ๖ۣۜ◈♥УЧРАЛ๖ۣۜ◈๖ۣۜ๖ۣۜ★ღ☆Чат [2] beschka_hair 2010-02-17 41021
14783 ajliin zar [2] [3] popain 2008-12-21 39422
14782 ☆★☆ЧАТ----◀ГЭРЭЛ ГЭГЭЭ ▶-------ЧАТ☆★☆ Итгэлхүү 2009-08-02 39122
14781 ЧАТ_ _ _ _ _ХӨХ МОНГОЛ _ _ _ _ _ЧАТ Итгэлхүү 2009-09-07 38979
» baharhah MONGOL BANHAR [2] [2] zurgaa 2009-06-20 38786
14779 Sonirhood uzeerei ta hezeech haramsahgui [1] fohow 2009-08-06 38191
14778 UB ТРАНС ТЭЭВЭР ЗУУЧЛАЛЫН КОМПАНИ 02-2273-6660 ADVertisement 2012-07-06 37793
14777 Chat``````MONGOL`````Chat *MGL_boy* 2009-12-08 36567
14776 Kинонд тоглох эрэгтэй гол дүр хайж байна [10] ***Энxзaяa*** 2009-06-29 36114
14775 ЧАT๑۩۞۩๑ ИНЭЭМСЭГЛЭЛ๑۩۞۩๑ЧАT ๑۩۞۩๑ЭЭнЭЭ๑۩۞۩๑ 2009-09-15 34406
14774 CEKC UIDAAD BAIVAL.... [12] ELGEMSUU 2009-05-27 33011
14773 (test)스페셜 배너 테스트 [6] [1] admin 2008-06-27 31964
14772 .....ЧАТ...............'''ТАНИЛЦЪЯ'''...............ЧАТ..... Топмн 2011-05-05 31248
14771 Chat-----MONGOL-----Chat *MGL_boy* 2009-11-08 30019
14770 E mail hayag yaj neeh be? [9] [4] dariabayaraa 2009-04-11 29669
14769 ...CHAT.....WELCOME TO......CHAT... Dalan hudalch 2009-07-18 29308
14768 Taniltsaya [19] atar 2008-11-17 28589
14767 Yahoo messenger password hack. 100% ажилна...!!! [4] jimothy 2010-05-29 28467
14766 Сайхан сэтгэлийн аян уулзалт [4] daruuhan01 2009-05-26 28385
14765 ХЯМД ГАР УТАС КАРТ КОМПьЮТЕР NOTEBOOK ҮНЭГҮЙ ИНТЕРНЕТ,TV ХЭРЭГТЭЙ БОЛ БИДЭНД ХАНДАНА УУ!!!!!........... УРАМШУУЛАЛТАЙ.................... [12] MGL ãèøvví 2008-06-27 28326
14764 CHAT...................Танилцъя.................CHAT [1] MGLlexus 2009-05-09 27934
14763 30-40 nasanii emegte... [7] eegii_85 2008-09-22 27836
14762 Чат☆ღ★๖ۣۜ๖ۣۜ◈♥УЧРАЛ๖ۣۜ◈๖ۣۜ๖ۣۜ★ღ☆Чат beschke_love 2009-09-07 27676
14761 ☆★☆чат----◀ ГЭРЭЛ ГЭГЭЭ ▶-------чат☆★☆ Итгэлхүү 2010-02-23 27204
14760 Танилцах зар [2] erhet 2009-07-26 26572
14759 -----ДЭНЖ ХОТОЙСОН НААДАМ----- [2] ***Энxзaяa*** 2009-06-17 26377
14758 vnheer goe kino vzvel shuud orood vz gantulga08 2012-07-18 26151
14757 ★☆★ BVH TORLIIN SHIWEES HJ BNA. ★☆★ b_tattoo 2012-09-18 25735
14756 CHaT♥♥♥♥♥♥WeLcoMe♥♥♥♥♥♥PinK♥♥♥♥♥♥CHaT YjinHeN 2009-11-16 25726
14755 ЧАТ~~☆★☆~~~♥~БОЛЗЪЁ~♥~~~☆★☆~~ЧАТ VrGeLj 2009-05-17 24799
배너신청
배너신청
자생병원

배너신청